Kapsül Endoskopi
Sindirim sistemi hastalıkları ağızdan anüse kadar bir dizi organdan kaynaklanır. Bunlara kabaca göz attığımızda yemek borusu, mide, ince ve kalın barsaklar olarak sıralanabilir. Bu grup içerisinde hastalıkların daha az görüldüğü kısım ince barsaklardır. İnce barsaklar anatomik açıdan incelenmesi çok zor bir bölümdür.
İnce barsak incelenmesinde şimdiye kadar kullanılan kontrastlı grafiler mukozada kabarıklık yapmayan lezyonları, örneğin kanayan bir damarsal oluşumu gösteremezler. Son yıllarda geliştirilen enteroklizis (ince bağırsakların kontrast maddelerle doldurulması) yöntemi de beklentileri karşılayamamış ve mukozal lezyonların tanınmasına ait araştırmalar sürüp gitmiştir. Daha sonra aynı amaçla bilgisayarlı tomografi ve o da yetersiz kalınca magnetik rezonans kullanılmaya başlanmıştır. Ne yazık ki her iki yöntemin de duyarlılıkları sınırlı kalmıştır.
Gastrointestinal sistemi en iyi inceleyen yöntemler kuşkusuz mukoza ve barsak boşluğunun değerlendirilmesine olanak sağlayan endoskopik yöntemlerdir. Yaklaşık 4 metre uzunluğunda olan ince barsaklar normal konvansiyonel endoskopik yöntemlerle incelenememektedir.
İnce barsakların görüntülenebilmesi amacıyla konvansiyonel endoskopilerin yerine geliştirilen push enteroskopi (itilerek yapılan endoskopi) ile ince barsağın proksimal (en yakın) kısmı, çift balonlu endoskopi ise hemen hemen tamamı (bir-iki seansta) incelenebilmektedir. Bununla beraber çift balonlu endoskopi için deneyimli endoskopistlere ve aynı zamanda anesteziye ihtiyaç vardır. Ayrıca da işlem bazen saatlerce sürebilmektedir (1-3 saat arasında).
Kapsül endoskopi gerçekten de bir kapsül büyüklüğünde olup (11x26 mm) çok gelişmiş lens sistemine sahiptir. Saniyede iki fotoğraf alınabilen bu sistemde fotoğraflar radyo dalgaları aracılığıyla belde taşınan bir alıcıya gönderilir. İşlemin sonunda bu beldeki alıcı bilgisayara bağlandığında işlem boyunca alınan yaklaşık 50000-55000 görüntü video haline getirilip inceleme tamamlanır. İşlem yaklaşık 8 saat sürer. Kapsül, işlem sonrası doğal yolla, barsak yoluyla vücuttan atılır. Sekiz saatlik işlem sonunda elde edilen görüntüler 60-90 dakikalık bir videoya dönüştürülür.
İşlem poliklinik şartlarında yapılabilir. İşlemden önce hastanın 12 saat aç olması yeterlidir. Bazen işlemden önce laksatifle (bağırsakların boşalmasını sağlayan madde) bağırsak temizliği yapmak önerilir. Üzerinde tam görüş birliğine varılmamış bu yaklaşımda amaç özellikle ince bağırsakta olası dışkı ve koyu safrayı uzaklaştırıp görünürlüğü artırmaktır. Hastaneye aç olarak gelen hastaya vücudunun üst kısmına 8 alıcı (sensor array) ve beline alıcı (recorder) bağlandıktan sonra hasta evine gidebilir.
İki saat sonra sulu, 4 saat sonrada katı yemek yiyerek rutin hayatına geri döner. Yaklaşık 8 saat sonra tekrar hastaneye gelip belindeki alıcı bilgisayar sistemine bağlanır ve kapsülün bağırsak içindeki yolculuğu incelenir. Kapsül endoskopi ile hastanın patolojisi ortaya konduktan sonra buna nasıl yaklaşılacağı tartışılır. Bugün için ne yazık ki bu kapsüllerin lezyonları tedavi etmeleri ve girişim yapmaları mümkün değildir. Eğer kanamanın odağı bulunduysa yerine ve imkânlara göre çift balon endoskopi veya cerrahi yöntemle müdahale edilebilir. Aynı yaklaşım ince bağırsak tümörleri için de geçerlidir.
Bu işlem kimlere önerilir?
Bu işlem öncelikle sebebi bilinemeyen gizli sindirim sistem kanamalarında, Crohn (iltahabi bağırsak) hastalığında, şüphe edilen ince bağırsak tümörlerinde, açıklanamayan karın ağrılarında ve gluten enteropati (çölyak hastalığı) şüphesinde önerilir ve uygulanır.
İşlem kimlere önerilmez?
Barsak içinde tıkanıklık ve daralmadan şüphe ediliyorsa kapsül kalacağından işlemden vazgeçilir. Ayrıca defibrilatör (kalbin normal dışı hızlı atımını durdurarak tekrar normal kalp ritmine dönmesini sağlayan cihaz) ve kalp pili olan hastalarda da uygulanmaz.
| Sonraki > |
|---|